Untitled


بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی- زانکۆی سلێمانی لە وێبینارێکی کلتورییدا میوانداریی دەکرێت

posted Jul 16, 2020, 7:22 AM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Jul 20, 2020, 2:06 AM ]

بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی- زانکۆی سلێمانی لە وێبینارێکی کلتورییدا میوانداریی دەکرێت

ڕۆژی یەك شەممە 2020/7/12 سوڵتان ئەلقاسمیی ستووننووسی ئیماراتیی  و دامەزرێنەری دامەزراوەی هونەریی بەرجیل لە کەناڵی فەرمیی خۆیەوە لە یوتیوب ، کە  " ئۆنلاین مەجلیس"ـە ،

میوانداریی ( د.عوسمان قادر ئەحمەد) بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی - زانکۆی سلێمانی کرد.

میواندارییەکە لە میانی 30 هەمین وێبیناریی " ئۆنلاین مەجلیس"دا بوو بەناونیشانی (تۆمارکردنی کوردستان: کەڵچەرەڵ مەجلیس لەگەڵ د. عوسمان ئەحمەد) بۆ ووردبوونەوە لە پاشخانی هونەریی (د.عوسمان) و ئەزموونی تێکەڵبووی لەگەڵ ئاڵۆزیی و گۆڕانکارییە سیاسیەکانی ناوچەکە و کاریگەریی هونەر لەسەر ڕەوتی گەشەکردنی کلتوریی لە کوردستان لە ساڵانی هەفتا و هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا.

لە سەرەتای وێبینارەکەدا شاد عەبدولکەریم ، خاوەنی بیرۆکەی (مۆزەخانەی هونەریی هاوچەرخی سەلام ) لە سەرچنار، کورتەیەك لە ژیاننامەی بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی پێشکەشکرد بۆ ناساندنی ژیان وکار وبەرهەمە هونەرییەکانی بەتایبەتیی لە بواری دۆکیومێنتکردنی شاڵاوەکانی جینۆسایدی ئەنفال وکردنەوەی پێشانگا و بڵاوکردنەوەی پۆستەری تایبەت بە تاوانی کیمیابارانکردنی شاری هەڵەبجە بە چەکی کیمیایی لەلایەن ڕژیمی لەناوچووی بەعسەوە.

وێبینارەکە دەرفەتێك بوو بۆ نماییشکردنی چەندین وێنەی فۆتۆگرافیی تایبەتیی بۆ ئاشنابوونی بەشداربووان بە شێوازی ژیان لە شاری سلێمانیی زێدی (د.عوسمان) و خانەوادەکەی لە ساڵانی شەست و حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو و پاشخانی خێزانیی و تێکەڵبوونی لەگەڵ هونەر و نیگارکێشان و چەندین ڕەهەندیی کلتوریی و هونەریی و سیاسیی گرنگ پەیوەست بە کارە پڕبایەخەکانی لە پاش چوونە دەرەوەی بۆ بەریتانیا و خوێندنی ماستەر و دکتۆرا لە زانکۆ پایەدارەکانی ئەو وڵاتە.

جێی ئاماژەیە " کەڵچەرەڵ مەجلیس" زنجیرە بەرنامەیەکی کەناڵی سوڵتان ئەلقاسمییە تایبەت بە هونەرمەندان و  ئەرشیفێکی دەوڵەمەند و پەیوەندییەکی توندوتۆڵی هەیە بە دامەزراوە و ناوەندە هونەریی و کلتورییەکانی جیهانەوە.

 لەو بارەیەوە (د.عوسمان قادر) سوپاس و پێزانینی گەیاندە هەریەك لە ئەلقاسمیی و شاد عەبدولکەریم بۆ ڕێکخستنی وێبینارەکەی " کەلچەرەڵ مەجلیس" و میوانداریی کردنی. بە بایەخیشەوە باسی ئەو کەناڵە و وێبینارەکانی کرد کە بوونەتە پردێك بۆ دیالۆگ و لێکتێگەیشتنی ئاشتییخوازانەی هونەرمەندان و ئەکادیمیستانی گەل و نەتەوە و وڵاتە جیاوازەکان.

د. عوسمان ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد کە پێشکەشکاری وێبینارەکە بە گیانی مرۆڤدۆستیی و هونەرخوازییەوە ڕوناکیی خستە سەر ئەو نەهامەتیی و ناخۆشییە نەخوازراوانەی لەسەردەمی ڕژێمی دیکتاتۆریی بەعسدا بەسەر کورددا هێنراون ، بەتایبەتییش باسی بۆردمانکردنی شاری هەڵەبجەی بە چەکی کیمیایی کرد و ڕووداوەکانی وەك خۆیان نیشانی بینەراندا .

بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجیی خۆشحاڵیی دەربڕی بەوەی  وێبینارەکە ئاوڕدانەوە بوو لەو ڕووداوانەی بینەرانی دەرەوەی کوردستان وەکو پێویست ئاگاداریان نین هەر بۆیە بە باشیی رووداوەکانی سەردەمی ژیانی خۆی وەك هونەرمەند خرانەڕوو و گفتوگۆ  و پرسیار و وەڵام لەگەڵ بەشداربووان وباش ئاشنابوونی پێشکەشکار بەباکگراوندی ئەو وەك میوان، وێبینارەکەی  دەوڵەمەندتر کرد.

کە ئێستا دەتوانرێت ببینرێت لەم بەستەرەوە https://www.youtube.com/watch?v=Mhf6S1rWNhk.

هاوکات وێبینارەکەی بە بەڵگەیەکی  بەهێز دانا لەسەر سود و بایەخی تەکنەلۆژیای میدیا و باش بەکارهێنانی بۆ خزمەتی کلتور و هونەری مرۆڤایەتیی لەسەردەمی کۆرۆنادا بەو جۆرەی کە ببێتە ڕایەڵێکی پتەوی

پەیوەندیی و کۆبوونەوەی خاوەن بیرە  جیاوازەکان و بەئاگابوونیان لە فرە کلتوریی جیهانیی.  

د.عوسمان ڕاشیگەیاند کە ئەگەرچی کەموکورتیی و لاوازیی لە ڕاژەی  ئینتەرنێتدا هەبوو بەڵام پەیامەکان بەباشیی نێردران و کۆمەڵێك  سەرنج و تێبینیی باش و پەیوەندیی دۆستانەی لە وڵاتە جیاوازەکاندا هێنا.















ژمارەیەك کتێبی چاپکراوی ناوەندی کوردستان

posted Jun 15, 2020, 6:50 AM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Jun 15, 2020, 6:50 AM ]

ژمارەیەك کتێبی چاپکراوی ناوەندی کوردستان

پێشکەش بە مەڵبەندی کوردۆلۆجی دەکرێت

بەمەبەستی پتەوکردنی پەیوەندیی نێوان ناوەندی کوردستان بۆ دۆکیۆمێنت و لێکۆڵینەوەی ئەکادیمیی و مەڵبەندی کوردۆلۆجی – زانکۆی سلێمانی ، ناوەندی کوردستان تازەترین کتێبە چاپکراوەکانی پێشکەش بە مەڵبەندی کوردۆلۆجی کرد.

ژمارەی کتێبەکان یانزە کتێبە کە بریتیین لە بەڵگەنامە و دەستنووس و لێکۆڵینەوەی مێژوویی لە بوارەکانی سیاسەت و ئایین و رۆژنامەگەریی و کشتوکاڵ و مێژووی چەند شارێکی گرنگی کوردستان لە سەردەمە جیاوازەکانی مێژوودا و چەند بابەتێکی تر کە نووسەرانیان جیاوازن و بە زمانەکانی کوردیی و عەرەبیی و فارسیی نووسراون.

بەو بۆنەیەوە ، د.عوسمان قادر ئەحمەد بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی- زانکۆی سلێمانی سوپاس و پێزانینی دەربڕی بۆ ناوەندی کوردستان بۆ دۆکیۆمێنت و لێکۆڵینەوەی ئەکادیمیی و باسی لە بایەخی ئەو کتێبانە کرد بۆ دەوڵەمەندکردنی کتێبخانەی کوردیی بە گشتیی و مەڵبەندی کوردۆلۆجی بەتایبەتیی تاوەکو بە ئاسانی بەردەست بێت بۆ خوێندکاران و توێژەرانی ناوەوە و دەرەوەی کوردستان.

ناوەندی کوردستان بۆ دۆکیۆمێنت و لێکۆڵینەوەی ئەکادیمیی کە لە 12 ئابی 2018 دا کرایەوە، ناوەندێکی بەڵگەنامەیی- دیکۆمێنتکردن و توێژینەوەی ئەکادیمییە و لەسەر ئاستی کوردستان دامەزراوە بۆ کارکردن لە هەر چوار ئاستی ئەرشیفی: دیکۆمێنتکردن و کۆکردنەوەی مێژووی زارەکیی و دەستنوسەکانی کوردستان و بنیاتانی کتێبخانەیەکی دیجیتاڵی بۆ هەر سێ ئاستەکەی پێشوو و ئەنجامدانی توێژینەوە لەو بوارانەدا.












پەیڤەکانی عەبدوڵا تاهیر بەرزنجیی لە بواری وەرگێڕان و نووسیندا دەبنە وتاری ڕەخنەیی

posted Jun 11, 2020, 8:32 AM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Jun 11, 2020, 11:04 AM ]


پەیڤەکانی عەبدوڵا تاهیر بەرزنجیی لە بواری وەرگێڕان و نووسیندا دەبنە وتاری ڕەخنەیی


بەم دواییە ڕەخنەگر د. حاتم محمد الصكر وتارێکی دەربارەی کتێبی  ( درێژتر لە ژیان - اطول من الحياة( ی بڵاوکردەوە کە هەڵبژاردەیەکی شیعرییە لە شیعرەکانی شاعیری کورد رەفیق سابیر و مامۆستا عەبدوڵا تاهیر بەرزنجیی نووسەر و وەرگێڕ و ڕەخنەگر و لێپرسراوی بەشی وەرگێڕان و رۆشنبیریی مەڵبەندی کوردۆلۆجیی – زانکۆی سلێمانی کردوویەتی بە عەرەبیی. بۆ خوێندنەوەی ئەو وتارە دەتوانن سەردانی ئەم بەستەرە بکەن:

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1565170686986341&id=100004802748833

لەو وتارەدا نووسەر نووسیویەتی " وەرگێڕ پێکاویەتی بەوەی ناونیشانی ( أطول من الحياة) ی هەڵبژاردووە بۆ ئەو هەڵبژاردانە لە شیعرەکان کە کردوونی بە عەرەبیی و ناونیشانی یەکێکیشە لە شیعرەکانی شاعیر".

هەر لەبەر ڕۆشنایی ئەو وەرگێڕانە بەپێزەدا ،ئەو نووسەرە عەرەبە ئاماژەی کردووە بەوەی ئەزموونی رەفیق سابیر خاوەنی تایبەتمەندییەکی ئەوتۆیە کە پێویست بە لێڕامان و ڕانانی زیاتر دەکات لە ڕوانگەی ڕەخنەیی جیاوازەوە.

هەر لە بواری ئەدەبییدا ، مامۆستا عەبدوڵا تاهیر بەرزنجیی خوێندنەوەیەکی بە زمانی عەرەبیی بۆ کتێبی (رەدووکەوتن لە کلتووری کوردییدا) ی نووسەر و ئەرشیفکار بوار نورەدین نووسیوە. نووسینەکە بە زمانی عەرەبیی لەم بەستەرەدا بەردەست دەبێت:

https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1568856929951050&id=100004802748833

لەو نووسینەدا مامۆستا عەبدوڵا تاهیر بایەخ و گرنگیی ئەو کتێبەی خستۆتەڕوو لەبەرئەوەی نووسەر لە تێز و بۆچوونەکانیدا سەرچاوەگەلی کوردیی و عەرەبیی و فارسیی بەکارهێناوە. هەروەها پشتی بەستووە بە خشتە و دیدار و چاوپێکەوتنی ڕاستەقینە لەگەڵ چەندین نووسەر و کەسایەتیی کە ئەزموونی کۆمەڵایەتیی دێرین و زانیاریی وردیان هەیە دەربارەی ئەو دیاردەیە.




مقال الناقد د. حاتم محمد الصكر حول كتابي( اطول من الحياة(
مختارات شعرية للشاعر الكردي رفيق صابر

رفيق صابر : طريق العودة أطول من الحياة
يختار الشاعر الكردي العراقي رفيق صابر(السليمانية 1951) معاناة اوديسيوس في طريق العودة لإيثاكا بعد ان انتهت حرب طروادة، ليعبّر بها عن عنائه في المنفى والعودة إلى الوطن. وهو من اكثر شعراء جيله اتكاء على الاساطير والرموز التي عززتها إقامته خارج الوطن سنوات طويلة كتب خلالها قصائده المهمة والمستندة لتقنيات السرد- كما ينوه مترجم قصائده الى العربية الناقد عبدالله طاهر برزنجي- وأبرزها مطولته (موسم الجليد) و قصيدة (حسرات أوديس) وعمّقَ تميّزَه معايشتُه للتحديث في الشعر المكتوب بالعربية خلال دراسته ببغداد وعمله في صحافتها اليسارية ، ثم اطلاعه المباشر على الشعر العالمي بسبب هجرته ودراسته في روسيا وبلغاريا وإقامته في السويد قبل عودته الأخيرة إلى العراق للإقامة في كردستان . الرموز والأساطير والميزة السردية التي تناسب غياب الغنائية عند رفيق صابر عززت اتجاهه النثري المتجسد في الإفادة من وجود النثر في تعميق شعرية قصيدته. وظهر الفكر الفلسفي بشكل تأملات عميقة في الزمن والمكان والمحاولة الدائبة للانسان للتغلب عليهما لذا كانت الأوديسة مرجعاً مناسباً وذكياً لإنجاز التناص الذي أضاف للنص دلالة إنسانية ؛فالطريق إلى البيت هاجس المنفيَ حتى وهو يختار بنفسه منفاه ويسعى إليه، لكنه يظل بالحنين ذاته متطلعاً لماضيه الممثَّل بالمكان الذي شهد حياته فيه.طريق يقول عنه الشاعر إنه (أطول من الحياة) مؤمناًبذلك لحد تكرار المقولة ذاتها عنواناً لإحدى قصائده وبيتاً في أوديسته الكردية مخاطباً زوجته التي لا بد أن تكون لها رمزية بنلوب المنتظِرة:
أود أن أصلك قبل أن يحل الفجر
أنثر أحلامي كباقة زهر مجعدة
على قدميك الناعمتين
ولكن آه يا زوجتي العزيزة
إن طريق العودة أطول من الحياة نفسها.
وفي قصيدته المعنونة بالعبارة نفسها يقول:
درب أطول من الحياة
أسير حاملاً زمني المبعثر كفؤادي
أود أن أقطع مسافتي الأخيرة كخيط من نور مرتبك
وأصاب المترجم حين اختار ( أطول من الحياة) عنواناً للمختارات التي ترجمها من شعره إلى العربية.وهو عنوان احدى قصائده أيضاً.وتأخذ التأملات الشاعر ليغوص في المصائر والنهايات البشرية ويقترب من التأمل الصوفي متاثرا باسلافه من المتصوفة الكرد لا سيما في مطولتيه (موسم الجليد) و(ميديتاسيون) – أي التأملات والاستغراق في الذات -التي تنبئ عن معاناة المنفي والبرد المتسلل للروح كما في شعر نالي الشهرزوري و مولانا خالد فيقول:
أنت بلا انتهاء ولا خاتمة كالزمان
بلا شكل كالضياء
وما شأني أنا
إن كانت البداية ترابأً أم هواء
ناراً أم ماء
بدايتي كانت قبسا من الجسد
ذاب في تلافيف الروح
قطرة من نور الروح
تشبثت بالجسد
معك تبدأ بدايتي
ووراءك تنفد
ولا يستغرق شعر رفيق صابر في التجريد بسبب التأملات . يلجأ لتقريب فكرته بالصورة التي تميز شعره كونها مستقاة من الطبيعة وهي طبيعة مزدوجة من الوطن والمنفى معا.ولكن استهلالات قصائده تضع القارئ دوما في محيط التأملات وقريبا من الطبيعة ليرينا فكرته عن الزمن والمكان والمصائر وهي ثلاثة أقانيم تشغل الشاعر كثيرا وتمثل هاجسه المميز في ظني وهي تحيل إلى مرجعيات الشاعر والمؤثرات التي وقع شعره تحتها في تكوينه العام وثقافته الشعرية لاسيما التصوف الذي يفصّل في بيانه الناقد عبدالله برزنجي مقارنا ما تلفظ به الشاعر وما ورد في لمدونات الشعرية الصوفية لا سيما لمولانا خالد .
الصورة الشعرية تستقبل القارئ لتضعه في السياق البصري ولكن المحتكم للتأمل:
كان الليل نعشا متمددا بجنبي
والوقت كان ضباباوصراخا
والوطن كان قبضة،غبار تتناهبه الريح
وربما كان استشهاده بعناصر الطبيعة الأربعة وتفرده عنها ما يؤكد احالاته الصوفية التي ترى الكون خلقا خاصا تكتشفه عين العارف وعقله وبصيرته.
أما إفادته من السرد فلا يعكس مجرد الاستضافة النثرية والاسترسال الحكائي مما يشيع في الشعر الحديث، إنما تظهر فيه براعته سواء في اختيار زاوية النظر أو التبئير ووجهة القص ومساره ثم صوت السارد وتبدل دلالات المخاطب لديه وتسلسل الأحداث والتبدلات لا سيما في مطولاته.
وأحسب أن تجربة رفيق صابر ذات خصوصية تتطلب وقفات اشمل ومن زوايا نقدية متعددة.جديرة باصطياد رؤيته الفكرية والشعرية و لغته وصوره التي يغدو فيها

: الوطن كأنه سحابة كليلة معلقة على بوابة الكون ،والروح يظل بابها مشرعا حتى الفجر ، فيما هو يرتدي الفراغ ماشيا كالصدى في طريق أطول من الحياة.





النهيبة في المجتمع الكردي
عبدالله طاهر البرزنجي*
من الكتب النادرة التي صدرت حول ظاهرة النهيبة في واقع المجتمع الكردي وحياة المرأة الكردية، هو كتاب الكاتب والأرشيفي الجاد بوار نورالدين الذي يحمل عنوان (النهيبة في المجتمع الكردي) إذ اعتمد في طروحاته وتوجهاته على مصادر كردية وعربية وفارسية هامة. ما زاد من أهمية الكتاب هو تعويله على جداول ومقابلات ميدانية حية مع عدد من الكُتاب ، وأشخاص لديهم خبرات ومعلومات اجتماعية عميقة حول ظاهرة النهيبة.
يتألف الكتاب من مقدمة بقلم الكاتب شيرزاد حسن وستة فصول.
في البداية يشير الكاتب الى أهمية البحث والمعوقات التي تبرز أثناء انهماك الدارسين في دراسات تستهدف البنية التقليدية السائدة للأسرة في المجتمعات الاسلامية والشرقية، منها المجتمع الكردي الذي يتعسر عليه للآن أن يُسهل الامور أمام الباحث كي يتناول بحرية تامة مواضيع اجتماعية عويصة مثل ظاهرة نهب وخطف النساء، ويشكل الدين عائقاَ آخر أمام سعي الباحث، كما تشكل السلطات بقوانينها والحدود المرسومة التي فرضت على الباحثين عدم اختراقها ، جانبا آخر من الصعوبات.
لاتزال الأسرة في شعوب المنطقة تحافظ على بنيتها التقليدية الصارمة التي ترفع من منزلة الرجل وتقلل من شأن المرأة، فتضعها في منزلة أدنى، ما يؤدي الى حصول الرجل على امتيازات هامة تحرم منها المرأة، فالعادات والتقاليد الدينية والأجتماعية والأدارية أيضاَ تدعم هذه الهيكلة وتغذيها، لذا سادت وهيمنت الى أن نالت منها شيئاَ فشيئاَ عوامل التقدم والرقي الفكري والأداري الحديث وتحسن الحالة الأقتصادية فاشتدت الحاجة لإعادة النظر في الحد من سطوة تلك الصرامة الاجتماعية.
يستمد مفهوم الزواج في المجتمع الكردي أسسه من الدين والبنى الأجتماعية التي تحدد خطوطاَ عامة يسير عليها أفراد المجتمع، إلا ان البعض وخاصة في بعض المناطق الكردية لا يسايرون تلك الأسس ، بخاصة عندما لا يستجيب بعض الآباء لرغبة بناتهم، فتسد أمام الفتى والفتاة كافة السبل الشرعية والقانونية، فيضطران الى الهرب بعد تحديد موعد لذلك، فيختفيان لمدة ويغيبان عن الأنظار، وفي معظم الأحيان يلجأ كلاهما الى مكان آمن عند رئيس عشيرة أو شيخ من رجال الدين ليتوسط لهما لدى والد الفتاة ويرأب لهما الصدع.
إن هذه الظاهرة كانت توجد في البيئة العربية والتركية أيضاَ، خصوصاَ في الأزمنة الغابرة.
فاذا كان البعض يعتبر هذه الظاهرة القديمة خروجاً على الإطار الاجتماعي فان هناك من يعتبرها ويسجلها نوعا من تمرد المرأة النهيبة على سلطة الأب ، وجرأتها على كسر قيود الصمت ورفض الخضوع والأستسلام.
يذكر الكاتب تقاليد الزواج وأنواعه لدى الكرد ويركز علىى عيوب الضروب غير السليمة التي تلحق أكبر الضرر بحياة الفتاة ونزوعها نحو الحرية لاختيار شريكها وفتى أحلامها، منها مثلاَ زواج الشغّار وهو أن يزوج الرجل ابنته أو أخته، على أن يزوج الآخر ابنته أو أخته، ليس بينهما مهر ويعزى سبب اطلاق الشغّار على هذا النوع من الزواج الى خلوه من المهر، وهو زواج تعود جذوره الى المجتمع الجاهلي وشاع بعد انتشار الاسلام بين الشعوب المسلمة، وعلى الرغم من تحريمه في الاسلام، الا انه لايزال مألوفاَ في بعض المناطق النائية بعيداَ عن سلطة القوانين المدنية. ويُعتقد ان العامل الاقتصادي والمالي هو الذي يكمن بالدرجة الأساسية وراء اللجوء الى زواج الشغّار، فالفقر والفاقة تدفع الرجال الى تبادل الأخت أو الأبنة كسلعة تجارية، اضافة الى تدني أو غياب الوعي لدى الذكور، علماَ ان هذه الاساليب المتبعة المتخلفة من التقاليد تغيب في المدن والمناطق الحضرية بسبب الرقي وانتشار الوعي بين المواطنين.
هناك نقص واضح في الدراسات التي تناولت مسألة النهيبة اثناء الوقوف على الجانب اللغوي لها، اذ لا يميز كُتابها بين عدة مفردات لغوية لها علاقة وطيدة وقريبة بمفردة النهيبة، فيضعون النهب والسلب والخطف في خانة واحدة بدون النظر الى الدلالات المحتلفة لها. نقول: نهيبة، مخطوفة، منهوبة ومستلبة هي كلمات ذات هيئة وأشكال مختلفة، الا انها تتقارب مع بعض الإختلاف على مستوى الدلالات، وتتضمن نوعاَ من القهر والأرادة المستلبة والتسلط، ولكن هناك فوارق كثيرة بين المرأة المنهوبة أو النهيبة التي تعني من تتفق مع شاب لأختيار الهرب طريقا لحل مشكلتهما بعد ان تسد بوجههما كافة السبل الشرعية والقانونية، وبين من تُختطف عنوة من قبل رجل جائر أو آغا متسلط وقاس دون ابداء رغبة من قبل الفتاة.
هذه المفردات كلها تتضمن معنى من الهرب والخطف، لكن التي تعنينا (هرب الفتاة مع الفتى) تحمل ضرباَ من التآلف والتوافق والتحبب والرغبة الثنائية الصادرة من الطرفين كليهما.
صحيح ان هذه العملية ناجمة من سطوة الرجال وقساوة المجتمع البطرياركي ازاء المرأة الا انها إرادة نقية ومواجهة واضحة وعامل قوة وحراك اجتماعي لنفي مظاهر الأستبداد.
لقد أحسن الكاتب صنعاَ حين أفرد صفحات عدة للتفسير اللغوي لكلمة النهيبة (ره دوو) وكلمات أخرى ذات معان مماثلة.
تعني (ره دوو) في اللغة الكردية الفتاة التي تتبع الرجل وتلحق به، أي انها تختار الفتى وتشاطره الهرب بمحض ارادتها، وهنا وحسب هذا التفسير لايكون الرجل جائراَ وتخلو العملية من كل أنواع الأفعال القسرية، بعكس الانواع الأخرى التي تحمل معنى الأكراه والعنف والقوة.
أغنى مؤلف الكتاب بوار نورالدين جهده بمراجعة أهم الكتب والدراسات التي تناولت ظاهرة النهيبة واستعرض تعاريف كتابها، ليناقشهم واحداَ واحداَ بدون أن يغيب عن ذهنه إسم احد ممن كتبوا في هذا المجال، بغية استعراض طروحاتهم وتصحيح ماكان بحاجة الى التصحيح واستحضار ما فاتهم ، كما دعمه بتوثيق عشرات الأغاني والحكايات الفلكلورية الشائعة في تاريخ الكرد تناقلتها الألسن وهي تصور عذاب وشوق الشباب والشابات أثناء التنائي والبعاد والعلل الجائرة التي تؤدي الى التشرد وعدم الوصال. بجانب الأغاني والحكايات المنشورة ،هناك أمثال كثيرة سعى الباحث لجمعها معتقداَ انها تبين وتدعم موضوع البحث وتخلو على الاغلب من صوت الأنثى، وأغلب الظن ان أفكار و أصوات الذكور تهيمن عليها، الا انها تدل على الواقع البائس لمن تتفق مع حبيبها على عدم الخضوع لأرادة الأب أو الأخ بعد ان تنفد كافة الحلول.
1-
لاتكوني زوجة للآغا، بل اقترني براع أبيّ حر.
2-
لو كنت وسيمة وذات طلعة بهية لكنت نهيبة.
في المثل الأول خطاب موجه من امراة أو فتاة الى أخرى تشجعها لتجنب الرجال الأثرياء كيلا تنخدع بأموالهم ومنزلتهم الاجتماعية الرفيعة، فهي سراب وقيود وأغلال، بل ان الحياة الحرة السعيدة يوفرها راع فقير هائم وراء الطبيعة ويُقدر على أحسن وجه جمال المرأة وحسها الفائق.
وأحياناَ كان الناس يعيرون المرأة في بعض المناطق بالمثل الثاني متوخين وجهين مختلفين له، الأول ايجابي لأن القصد من استعماله هو تعظيم جمال المرأة النهيبة وشجاعتها، فهي قادرة على اختراق ونفي المسكوت عنه، أما الوجه الثاني فهو سلبي، بخاصة عندما يوجه الى امراة أو فتاة لاتملك شيئاَ كافياَ من الجمال تجتذب به قلوب الرجال. وفي كل الأحوال يثبت المثل اعتراف المجتمع ضمنياَ بقيمة المرأة النهيبة رغم تمردها على الأعراف الاجتماعية.
وعلى الرغم من ازدراء المجتمع هذه الظاهرة الاجتماعية لكونها تخالف الأعراف وتجلب الكوارث والعداء والتباعد بين العشائر والجماعات المعنية، فان هذا المثل الشائع وأمثال أخرى مماثلة تؤكد جدوى هذا الضرب من التمرد بخاصة حين يطلب الشاب أكثر من مرة حسب الاصول الدينية والأعراف والتقاليد الاجتماعية السائدة يد الفتاة فيرفضها الوالد.
أما قولنا فيختلف حول قيام رجل بخطف امراة متزوجة لها بيتها ورجلها وأولادها، يُكرهها رجل ثري ويخدعها بكلماته المعسولة فتهجر عشها الآمن ورجلها وأطفالها الصغار.
مقتطفات من مقابلات أجراها المؤلف ميدانياَ حول الموضوع :
-
لماذا اخترت الهرب مع حبيبتك؟
كنت أحبها كثيراَ، طلبت يدها رفضني اهلها.
-
كم مرة طلبت يدها؟
أكثر من مرة، قالوا نحن نختار زواج الشغّار فرفضت أن أعيد الكرّة فاتفقنا على الهرب. كانت تحبني، لايمكن ان يتم ذلك بالإكراه.
-
كيف انجزت العملية؟
أوان الغروب لقيتها، قلت لها ان والدك يرفضني لابد من ترك العلاقة، قالت لايمكن ان تهجرني، سنبقى معاَ في الحياة والموت، حينذاك قلت مادمت مصرة لا أتخلى عنك، سنذهب ونتركهم.
-
متى وكيف قمتما بذلك؟
عام 1986 حوالي السابعة مساء.
-
من أين والى أين انطلقتما؟
من مجمع (به سته سين) قصدنا ناحية (سنكسه ر) مشياَ على الاقدام.
-
الى اين ذهبت بها، أقصد الى أي منزل أو بيت آويتما؟
لجأنا الى بيت (حاجي ئاغا) فهو من نبلاء المنطقة.
-
هل استشرت به قبل ذلك؟
نعم، فقال لنتدخل ونطلب يدها لك، قلت لا داعي لذلك. وبقيت المسألة معلقة لمدة ثلاث سنوات لم نتصالح خلال تلك الفترة.
-
ألم يسع حاجي آغا لحل المشكلة عن طريق التصالح؟
وكيف لا؟ غير انهم لم يستجيبوا لذلك. وفيما بعد جاء أهلي وقالوا لابد من التصالح وألا فان المسالة تبقى عالقة وستكون لها عواقب وخيمة.
-
متى عقدت القران؟
عندما ذهبت الى بيت حاجي آغا، تم ذلك هناك.
-
يعني اذا لم تكن النهيبة أمرأة متزوجة يمكنهما عقد القران على الفور، أما اذا خُطفَت امراة متزوجة فلا يمكن أن يتم عقد القران الا بعد تسوية المشكلة وحلها عبر اللجوء الى التصالح.
-
كم طال بقاؤكما في بيت حاجي اغا؟
مدة ثلاث سنوات، ثم عدنا الى الأهل.
-
بأي طريقة تم التصالح؟
طلبوا منا ثلاث فتيات. قالوا: اثنتان مقابل فتاتنا المخطوفة، والثالثة مقابل قيام ابنكما بمس كرامتنا وسمعتنا بسوء.
-
هل عقدوا القران على الفور؟
نعم.
-
هل كن صغيرات؟
نعم، كلهن، كن صغيرات نائمات في المهود.
-
هل تم ذلك عن طريق الملا؟
ومن سيكون غيره. الآن انهن شابات وكبيرات في السن، طلبت من أهل زوجتي ان يبادروا الى اخذهن او يطلقوا الثلاثة، لكنهم لا يتحركون، أشعر بالذنب ازاءهن. انا مستعد لتحريرهن عن طريق المال، لكنهم يطلبون مبلغاَ ضخماَ يصعب عليّ دفعه.
-
وماذا عن أنواع اخرى من الخطف؟
قبل سنتين خطف شاب فتاة جاء بها الى بيت أبي، لكن الفتاة المسكينة شنقت تفسها...!
-
ربما لم تكن نهيبة بل مختطفة؟
في كل الأحوال يمنع لدينا ذلك، فاذا اقدم شخص على ذلك سينتزعون منه الفتاة بالقوة، عندما تخطف لدينا فتاة، يبحث عنها أهلها، يسألون، ويستنطقونها ليعرفوا هل تم ذلك بمحض ارادتها أم تم بالقوة والإكراه. اذا كان ذلك باختيارها سيدعونها وشأنها واذا تبين انها اجبرت ولَم يتم بارادتها وميلها الى الرجل فيسارعون الى أخذ فتاتهم.
-
وهل يقتلون الفتاة بعد ذلك؟
كلا، لان الفتى أجبرها بدون موافقتها ورأيها.
وأخيراَ، لابد أن أسجل التقدير المتميز لجهد الكاتب بوار نورالدين الذي عُرف باخلاصه لعمله ومثابرته وجرأته في تناول موضوع حساس واجراء مقابلات حية مع المعنيين بالموضوع تحدثوا فيها بصدق ووضوح.علما انه أشبع هذا الموضوع الحساس بمقالات ودراسات أخرى .

الجوائز التي نالها الكاتب بوار نورالدين:
1-
جائزة أفضل كتاب لعام 2004 (في المجال الفني) من وزارة الثقافة عن كتابه (الصوت الانثوي في الأغنية الفلكلورية الكردية).
2-
الميدالية الذهبية في احتفالية ذكرى خمسين عاماً على وفاة الملك الشيخ محمود الحفيد سنة 2006.
3-
جائزة تقديرية من وزارة الثقافة باقليم كردستان العراق سنة 2016 (ككاتب نموذجي).
4-
جائزة الأكاديمية الكردية 2016، كمعد لأوسع بيبلوغرافيا للكتب الكردية.
*
رئيس تحرير مجلة ( كه لاويزى نوى )  بنسختيها العربية والكردية من2000-2017.


وەزیری ڕۆشنبیریی و لاوانی هەرێمی کوردستان پێشوازیی لە وەفدێکی مەڵبەندی کوردۆلۆجی- زانکۆی سلێمانی دەکات

posted Feb 20, 2020, 3:30 AM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Feb 20, 2020, 4:29 AM ]

وەزیری ڕۆشنبیریی و لاوانی هەرێمی کوردستان پێشوازیی لە وەفدێکی مەڵبەندی کوردۆلۆجی- زانکۆی سلێمانی دەکات

 ڕۆژی پێنج شەممە ٢٠٢٠/٢/٢٠ ، بەڕێز (حەمەی حەمە سەعید ) وەزیری ڕۆشنبیریی و لاوانی حکومەتی هەرێمی کوردستان ، لە نووسینگەی وەزارەت  لە کارگەی کلتوری سلێمانی ،  پێشوازییکرد لە (د.عوسمان قادر ئەحمەد ) بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی – زانکۆی سلێمانی و وەفدی هاوڕێی کە پێکهاتبوون لە لێپرسراوانی بەشەکانی مەڵبەند.

لەسەرەتای دیدارەکەدا وەزیری ڕۆشنبیریی و لاوانی هەرێمی کوردستان خۆشحاڵیی دەربڕی بە سەردانی وەفدی مەڵبەندی کوردۆلۆجی – زانکۆی سلێمانی بۆ ئاڵوگۆڕی بیروڕا و ئاشنابوون بە کار و چالاکییەکانی مەڵبەند.

لەو ڕووەوە بەڕێوەبەری مەڵبەند ، پاش سوپاسکردنی وەزیری ڕۆشنبیریی و لاوانی هەرێمی کوردستان بۆ پێشوازییکردن و ڕەخساندنی دەرفەتی ئەو دیدارە ، پوختەیەکی دەربارەی مێژوو و ئامانجی دامەزراندنی مەڵبەندی کوردۆلۆجی پێشکەشکرد، کە ناوەندێکە بۆ توێژینەوە و چاپ و بڵاوکردنەوەی بەرهەمەکانی زانستخوازان و سازکردنی کۆڕ و سیمینار و ئەنجامدانی چالاکیی لە چەندین بواری گرنگدا لەوانە هونەر و کلتور.

لەو بارەیەوە هەر دوولا جەختیانکرد لەسەر گرنگیی و پێویستیی پەرەپێدانی کاری پێکەوەیی و  هاندانی دەستپێشخەریی و چالاکیی هاوبەشی نێوان وەزارەت و مەڵبەند  لە داهاتوودا.

 بەڕێز وەزیری ڕۆشنبیریی و لاوانی هەرێمی کوردستانیش پشتگیریی بۆ بەڕێوەبەر  و ستافی ئەکادیمیی مەڵبەندی کوردۆلۆجی دەربڕی و بەڵێنی هەموو جۆرە هاوکارییەکی پێدان لە چوارچێوەی میکانیزم و ڕێنماییەکانی وەزارەتەکەیدا.







پێشانگای بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی لە (گەلەری ئێستا) دەکرێتەوە

posted Dec 19, 2019, 1:48 AM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Dec 22, 2019, 1:03 AM ]

پێشانگای بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی لە (گەلەری ئێستا) دەکرێتەوە

ڕۆژی چوارشەممە  2019/12/18، پێشانگای (عوسمان قادر ئەحمەد)هونەرمەند وئەکادیمست وبەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی - زانکۆی سلێمانی بە ناوی (پڕۆژەی هێڵکاریی : دۆکیومێنتی تاریکیی) ەوە لە (گەلەری ئێستا) لە کارگەی کلتور (کارگەی جگەرەی کۆن) لە سەر شەقامی سالم لە شاری سلێمانی کرایەوە بە سپۆنسەری (هیوا فاوندەیشن).

کردنەوەی ئەو پێشانگا هونەرییە کە تا 2020/2/18 بەردەوام دەبێت و لەلایەن بەڕێز (دارۆ) وە ڕێکخراوە، سپێردرا بە خاتوو (شەوبۆ قادر)ی خوشکی هونەرمەند وەك ڕێزلێنانێك لە خانمانی قوربانیدەر بەگشتیی و ئەو خانمە ماندوونەناسە بەتایبەتیی.

لەو بارەیەوە هونەرمەند ڕایگەیاند ئەو خوشکەی کە ئێستا یەکێکە لە فەرمانبەرە نموونەییەکانی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سلێمانیی، خوشکێکی نموونەیی و کەم وێنەیە لە قوربانیدان وخۆنەویستییدا  وساڵانێکی زۆرە خۆی تەرخانکردووە بۆ خزمەتکردن وچاودێرییکردنی برایەکیان کە لە سەردەمی ڕژێمی لەناوچووی بەعسدا و لە تەمەنی 14 ساڵییدا بووە  لە کات وساتی ڕاپەڕینی مەزنی شاری سلێمانی ساڵی 1991 دا  لەگەڵ پێشمەرگە و خەڵکی ڕاپەڕیودا هەڵمەت دەبەن و دەچنە ناو ئەمنە سورەکە وە و لە نێو ڕووداو و دیمەنی شەڕ و  پێکدادانە خوێناویەکەی ناو ئەمنە سورەکە کە دەبینێت و کای تێدەکات و بەرگەی  ناگرێت و بە دوایدا توشی گرانەتایەکی قورس دەبیت و کە چاک دەبێتەوە  بە کاریگەریی بینینی ئەو کوشتارەی ناو ئەمنە سورەکە   توشی زەبرێکی دەروونی بەهێز بووە و تا ئێستا بەدەستییەوە دەناڵێنێت وتەنها لە توانای کەسێکی وەکو خاتوو شەوبۆدا بووە ئەو برایەیان بێ خزمەت نەبێت.

كردنەوەی ئەو پێشانگایە  دەرفەتێك دەبێت  بۆ میوانانی گەلەرییەکە بەگشتیی و هونەرمەندان بە تایبەتیی بۆ بینینی تابلۆ و بەرهەم و کارە هونەرییەکانی پێشانگاکە کە ژمارەیەکی زۆر هێڵكارییان تێدایە و بەشێكن لە (355) تابلۆی هێڵكاریی و نزیكەی هەزار سكێچی تایبەت بە مێژووی زارەكیی جینۆسایدی كورد کە چیرۆكە نەبیستراو و نەبینراوەكانی  دەیان هەزار كوردی ئەنفالكراو بەرجەستە دەکەن. هەروەها هەنگاوێکی گرنگیشە بۆ زیاتر برەوپێدان و ناساندنی ئەو پرۆژە هونەرییە كەم وێنەیەی مێژووی زارەكیی جینۆسایدی كورد و بینینی ئەو تابلۆ و بەرهەمە تازانەی کە هونەرمەند لە ماوەی ڕابردووی کارکردنیدا پاش بەدەستهێنانی بڕوانامەی دکتۆرا لە لەندەنی پایتەختی بەریتانیا لە ساڵی (2013) و گەڕانەوەی بۆ شاری سلێمانی ئەنجامیداون.

لە بارەی پێشانگاکەیەوە، بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی ئاماژەی بۆ ئەوەکرد کە تابلۆکانی پێشانگاکە گوزارشتن بۆ ئەو ڕۆژگارە پڕ لە ستەم و چەوساندنەوە و ئازار و ئەشکەنجەدانەی بەسەر خەڵکی ستەمدیدەی کوردستاندا هاتووە و وتی "ئێمە تا ئەم ساتەوەختە لەگەڵ کاریگەرییەکانی ئەو ئازارانەدا دەژین و بۆتە بەشێکی دانەبڕاو لە مێژووی خێزانەکەمان".

لە بارەی کاردانەوەی میوانانی پێشانگاکەوە، ئەو هونەرمەندە ناسراوەی کورد، خۆشحاڵیی دەربڕی بە ئامادەبوونی میوانانی پێشانگاکە لەوانە پارێزگاری سلێمانی کە پاش ستاییش و دەستخۆشیی بۆ (د.عوسمان قادر) بۆ نەخشاندن و کێشانی ئەو تابلۆ سەرنجڕاکێشانە، ئامادەیی تەواوی بۆ هەموو هاوکاریی و کارئاسانییەك بۆ پاراستنی ئەو بەرهەم و کارە هونەرییانە دەربڕی.

پیشاندانی ئەو هێڵکارییانەی هونەرمەند بایەخێکی هونەریی ومێژوویی هەیە لەو سۆنگەیەوە کە هونەرمەندان و ئه‌کادیمستان و ڕەخنەگرانی هونەریی سەردانی پێشانگاکە دەکەن و لە ڕووی شارەزایی و ئەزموونی خۆیانەوە دید و ڕوانینه‌كانیان دەخەنەڕوو.

شایانی باسە ئەمە یەکەم جار نییە کە (د.عوسمان قادر) پێشانگای هونەریی لەو جۆرە بکاتەوە لەبەر ئەوەی لە ساڵی 1988 ەوە سەرپەرشتیی چەند پێشانگایەکی هاوبەش و تایبەتی کردووە بۆ ناساندنی ئەنفال و کیمیابارانی هەڵەبجە لە ئێران و تابلۆکانی بەشێوەیەکی بەربڵاو لە وڵاتانی بەریتانیا و نەمسا و ئێران و تورکیا  و سوریا نماییشکراون.

پیشاندانی هێڵکارییەکانی ئەو شێوەکارە ناسراوەی کوردستان لە شاری سلێمانی بەرجەستەکردنی گرنگیپێدانی (گەلەری ئێستا) و ڕێکخەرانی پێشانگاکەیە بە ڕۆڵی هونەر لە هێشتنەوە و دروستکردنی یادەوەریی لەسەر نەهامه‌تيیەکانی خەڵکی کوردستان. هەروەها ئاماژەیەکیشە بۆ هەڵسەنگاندن و بەهەندوەرگرتنی ئەزموون و هەوڵەکانی (عوسمان قادر)ی پێشمەرگەی هونەرمەند وشێوەکار لە پێناوی بەئاگاهێنانی نێوەندە ئه‌کادیمیی و ڕۆشنبیرییەکانی ناوخۆ و دەرەوە لەسەر مەرگەساتەکانی کورد لە دەیان ساڵی ڕابردوودا.








    





















پرۆفیسۆری ناوداری کورد د. محەمەد کەمال سەردانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی دەکات

posted Dec 10, 2019, 1:35 AM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Dec 15, 2019, 12:27 AM ]

پرۆفیسۆری ناوداری کورد د. محەمەد کەمال سەردانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی دەکات

 

رۆژی 2019/12/9 ، (د.عوسمان قادر ئەحمەد) بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی – زانکۆی سلێمانی بەئامادەبوونی لێپرسراوانی بەشەکانی توێژینەوە و وەرگێڕان و ڕۆشنبیریی و پەیوەندییەکان و ڕاگەیاندنی مەڵبەند پێشوازییکرد لە ئەکادیمیست و نوسەر و وەرگێڕی ناسراوی کورد (پرۆفیسۆر دکتۆر محەمەد کەمال) کە ماوەیەکە بەسەردان لە وڵاتی ئوسترالیاوە گەڕواتەوە بۆ کوردستان.

مەبەست لەو سەردانەی (پ.د.محەمەد کەمال ) بیروڕاگۆڕینەوە بوو لەگەڵ بەڕێوەبەر و لێپرسراوانی توێژینەوە و وەرگێڕان و ڕاگەیاندن و بینینی بەشەکانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی . لەو بارەیەوە مامۆستا عەبدوڵڵا تاهیر بەرزنجیی لێپرسراوی بەشی وەرگێڕان و ڕۆشنبیریی مەڵبەند ڕایگەیاند دیدارەکە دەرفەتێك بوو بۆ ئاشنابوون بە تازەترین بەرهەمی وەرگێڕدراوی ئەو بیرمەند و نووسەرە گەورەیەی کورد کە خاوەنی چەندین کتێبی نووسراو و وەرگێڕدراو و توێژینەوەی  گرنگە لە بوارەکانی مرۆڤناسیی و فەلسەفە و شیعر و زمان و هونەردا بە هەردوو زمانی کوردیی و ئینگلیزیی.

شایانی باسە (د.محەمەد کەمال) لە نێو کایەی ئەکادیمیی فەلسەفە و وەرگێڕاندا ناو و پێگەیەکی باڵا و دیاری هەیە بەهۆی بایەخ و گرنگیی بەرهەمەکانییەوە کە کتێبخانەی کوردییان دەوڵەمەند کردووە. بۆ زیاتر ئاشنا بوون بە ژیان و بەرهەمەکانی ئەو کەسایەتییە ئەکادیمییەی کوردستان و ئوسترالیا دەتوانن سەردانی ماڵپەڕە تایبەتییەکەی بکەن لەم بەستەرەوە: (کلیک لێرەبکە).






لە مەڵبەندی كوردۆلۆجی بەشداربووان و هاوكارانی پڕۆژەی (ئێمە دیارین) بڕوانامەی ڕێزلێنان وەردەگرن

posted Dec 4, 2019, 9:55 PM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Dec 4, 2019, 10:13 PM ]

لە مەڵبەندی كوردۆلۆجی بەشداربووان و هاوكارانی پڕۆژەی (ئێمە دیارین) بڕوانامەی ڕێزلێنان وەردەگرن.

پاش ئەوەی ڕۆژی 2019/11/20 لە نێو بایەخدانێکی میدیاییدا پرۆژەی کلتوریی (ئێمە دیارین) لە هۆڵی داود بەگی جاف نماییشکرا ، ڕۆژی 2019/12/4 لە ئۆفیسی (د.عوسمان قادر ئەحمەد) بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی  بڕوانامەی ڕێزلێنان بەخشرا بە بەشداربووان و هاوكارانی ئەو پڕۆژەیە كە مانگی
ڕابردوو بە ئامادەبوونی ژمارەیەکی زۆر لە هونەرمەندان و هاووڵاتییانی شاری سلێمانی بەرهەم و کارە هونەرییەکانی  نمایشکرا.
هەر بەو بۆنەیەوە و پاش وەرگرتنی بڕوانەمەی ڕێزلێنانیان، بەڕێوەبەری مەڵبەندی كوردۆلۆجی كە خۆی بەشداربوویەكی پڕۆژەكەبوو لەگەڵ هونەرمەندانی تری پڕۆژەكە و ئەو كەس و لێپرسراوانەی هاوكاربوون وێنەیەكی بەكۆمەڵیان گرت لە شوێنی نمایشكردنی هەندێك لە بەرهەمەكانی پڕۆژەكە لە  بەردەم هۆڵی داود بەگی جافی مەڵبەندی كوردۆلۆجی.

شایانی باسە (ئێمە دیارین) پرۆژەیەکی هونەریی پێکەوەیی نێودەوڵەتیی نێوان ڕێکخراوی مێسەلای سویسرا و مس گەلەریی سلێمانییە، كە ڕۆژی 2019/11/5  لە پاركی ئازادی شاری سلێمانی لە نزیك مەزاری شاعیری گەورەی كورد (شێركۆ بێكەس) دەستیپێكرد و نماییشکردنەکەی لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی بوو لە ڕۆژی 2019/11/20 دا.

















خوێندکارانی قۆناغی یەکەمی کۆلێجێکی زانکۆی سلێمانی سەردانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی دەکەن

posted Nov 28, 2019, 10:42 PM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Nov 28, 2019, 10:57 PM ]

خوێندکارانی قۆناغی یەکەمی کۆلێجێکی زانکۆی سلێمانی سەردانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی دەکەن              

ڕۆژی پێنج شەممە 2019/11/28، خوێندکارانی قۆناغی یەکەم لە کۆلێجی کشتوکاڵی زانکۆی سلێمانی لەگەڵ مامۆستای وانەی کوردۆلۆجی سەردانی مەڵبەندی کوردۆلۆجیان کرد.

مەبەست لەو سەردانە ئاشنابوونی خوێندکاران بوو بە مێژووی دامەزراندنی مەڵبەند و بەش و یەکە زانستیی و کارگێڕییەکان و ڕۆڵ و ئەرکی لێپرسراوان و فەرمانبەرانی هەر یەکێکیان  لە ڕایی کردنی ئەو ڕۆڵ وئەرکانەدا لە بوارەکانی توێژینەوە و ڕۆشنبیریی و وەرگێڕان و هەڵسەنگاندنی بەرهەمە زانستیی و ئەدەبیی و هونەرییەکانی ناوەوە ودەرەوەی مەڵبەند و ڕێکخستن و بەڕێوەبردن و ئەنجامدانی کۆنفرانسی زانستیی ناوخۆیی و نێودەوڵەتیی لە هۆڵەکانی مەڵبەند و هۆڵەکانی کۆلێجەکانی زانکۆی سلێمانیی بەتایبەت هەر دوو کۆلێجی زانستە مرۆڤایەتییەکان و پەروەردەی بنەڕەتیی. هەروەها بەشدارییکردنی ستافی مەڵبەند لە وەرگێڕانی وتە و توێژینەوە و بابەتە پێشکەشکراوەکان لە زمانەکانی عەرەبیی و ئینگلیزییەوە بۆ کوردیی و بە پێچەوانەشەوە.

بۆ ئەو مەبەستەش، (د.یاسین ڕەشید) لێپرسراوی بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی مەڵبەند پاش بەگەرمیی پێشوازیی کردن و بەخێرهێنانی خوێندکاران و مامۆستا (سارا سدقی ) کە خوێندکاری دکتۆرایە لە بەشی کوردی کۆلێجی زمان و مامۆستای وانەی کوردۆلۆجییە لە کۆلێجی کشتوکاڵ، لەگەڵ میوانانی مەڵبەند یەکە و بەشەکانی مەڵبەندییان بەسەرکردەوە و لە زاری لێپرسراوان و ستافی ئەکادیمیی بەشەکان و فەرمانبەرانی یەکەکانی مەڵبەندەوە زانیاریی پێویستیان وەرگرت لەسەر بایەخی مەڵبەندی کوردۆلۆجی  و تایبەتمەندییەکانی هەر بەش و یەکەیەکی زانستیی و ئیداریی لەو بوارانەدا کە پێشتر ئاماژەیان بۆ کرا.

لە بەرانبەردا، خوێندکاران خۆشحاڵییان دەربڕی بە سەردان و گفتوگۆکردنیان لەگەڵ مامۆستایان و ستافی مەڵبەند و وەرگرتنی زانیاریی پێویست لە بارەی مەڵبەندی کوردۆلۆجییەوە بەتایبەت کە مەڵبەند خاوەنی کتێبخانەیەکی دەوڵەمەندی پڕ سەرچاوەی بەپێزە لە بوارە جیاوازەکاندا و بە خۆشحاڵییەوە دەخرێنە خزمەت خوێندکاران و توێژەران لە قۆناغەکانی خوێندنی زانکۆیی وئەنجامدانی توێژینەوە لە پاش تەواوکردنی زانکۆ.












لە نێوبایەخدانێکی میدیاییدا پرۆژەی کلتوریی (ئێمە دیارین) لە هۆڵی داود بەگی جاف نماییشکرا.

posted Nov 20, 2019, 9:39 PM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Nov 21, 2019, 1:42 AM ]

لە نێوبایەخدانێکی میدیاییدا پرۆژەی کلتوریی (ئێمە دیارین) لە هۆڵی داود بەگی جاف نماییشکرا.

ڕۆژی چوارشەممە 2019/11/20، بە ئامادەبوونی بەڕێوەبەر وستافی ئەکادیمیی ولێپرسراوانی بەشەکان وفەرمانبەرانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی وبەشداربووانی پڕۆژەی هونەریی ( ئێمە دیارین) و ژمارەیەکی زۆر لە هونەرمەندان و هاووڵاتییان لە شاری سلێمانی، لە هۆڵی داود بەگی جافی مەڵبەندی کوردۆلۆجی بەرهەم و کارە هونەرییەکانی ئەو پڕۆژەیە نمایشکرا. 

نمایشکردنی ئەو پڕۆژەیە، کە پرۆژەیەکی هونەریی پێکەوەیی نێودەوڵەتیی نێوان ڕێکخراوی مێسەلای سویسرا و مس گەلەریی سلێمانییە، لە ڕێوڕەسمێکدا بوو کە بە ساتێك ڕاوەستان بە بێ دەنگیی بۆ ڕێزگرتن لە گیانی شەهیدان دەستیپێکرد. پاشان کورتەیەك لەو پڕۆژەیە لەلایەن پێشکەشکاری بڕگەکانی ڕێوڕەسمەکەوە خوێندرایەوە. بە دوایدا فیلمێکی دۆکیۆمێنتاریی لەبارەی پرۆژەکەوە نیشاندرا کە تیایدا قۆناغەکانی ئەو پڕۆژەیە لە سەرەتای دەستپێکردنییەوە لە پارکی ئازادیی لە رۆژی 2019/11/5 ەوە تا ڕۆژی نماییشکردنەکەی لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی لە 2019/11/20  خرابووەڕوو.

هەر بەو بۆنەیەوە بابەکر دڕەیی  بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتیی ڕۆشنبیریی و هونەری سلێمانی وەك یەکەم لێپرسراوی بەشداربووی ڕێوڕەسمەکە وتاری پێشکەشکرد و تیایدا سوپاسی یەك بە یەكی هونەرمەندانی بەشداربووی پڕۆژەکە و هەریەك لە ڕێکخراوی مێسەلا و مس گەلەریی کرد بۆ ئەنجامدانی ئەو پرۆژەیە. هەروەها پڕۆژەکەی بە چالاکییەکی گرنگ دانا لە سلێمانی بەتایبەت پاش ئەوەی ڕۆژی 31 ی تشرینی یەکەمی 2019 و لە ڕۆژی جیهانی شارەکاندا، ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەروەردە و زانست و کلتور ( یۆنسکۆ) ، لە لیستێکدا بۆ شارە داهێنەرەکان شاری سلێمانی وەکو داهێنەر لەبواری ئەدەبدا دیاریکرد .لەم بارەیەوە بەڕێز دڕەیی ڕایگەیاند ئەم دەستنیشانکردنە وادەخوازێت لەمەودوا چالاکییەکان لەسلێمانیدا زیاتر وفراوانتر بکرێن بۆ پێشکەشکردنی هونەر بە شێوازێکی شایستە نەك بە شێوازێکی نماییشیی بەڵکو بە گیانێکی مرۆییەوە تاوەکو هونەرمەندان و ئەدیبان بەشداریی بکەن لە دەوڵەمەندکردنی کلتوری هونەری جیهانییدا لە سایەی گەڕانەوەی جیهاندا بۆ ڕۆڵی شارەکان ودەکرێت لەم بوارەدا سلێمانی لەم ئاستەدا ڕۆڵی خۆی ببینێت. هەروەها سوپاسی هونەرمەندانی بەشداربووی پڕۆژەکەی کرد کە پەیوەستە بە (ڕۆژاڤا) وە و وتی " بێگومان من سوپاسی هونەرمەندەکان دەکەم کە ئەو پرسەیان بیربووە ، خۆراوای کوردستان تەنها نەدەکرا بە سیاسەت پشتگیریی بکەین". لەم ڕووەوە دووپاتی کردەوە کە پرسی ڕۆژاڤا هەر بەتەنها سیاسیی نییە بەڵکو پرسێکی هونەریشە هەر بۆیە ڕەنگە ئەم کارانە کە لە قوڕ دروستکراون لێرە بۆ خەڵکی رۆژاڤا کە لە ئاستی جیهانییدا نماییش بکرێن بۆ خودی خۆیان مانایەکی سیمبولیی گەورەیان هەبێت. ئامادەیی بەڕێوەبەرایەتییەکەشی دەربڕی بۆ هەر کارێك کە پێویست بێت بۆ ئەوەی ئەو پڕۆژەیە لە سەر ئاستی جیهانیی نیشانبدرێت.

پاشان د.عوسمان  قادر ئەحمەد ، بەڕێوەبەری مەڵبەندی کوردۆلۆجی کە خۆی یەکێکە لە هونەرمەندانی بەشدار لە پڕۆژەکەدا ومەڵبەندەکەیشی نماییشکردنی ئەو پڕۆژەیەی لە ئامێزگرت، لە وتەیەکدا ڕایگەیاند ئەوان ناتوانن بە هونەر جینۆساید بووەستێنن و بە ڕووی دوژمنانی جوانییدا بوەستنەوە و وتی "دەتوانین پەیوەندییەکی زیندوو لەگەڵ گەلانی دیکە دروستبکەین و گوزارشت لە ئازارەکانمان بکەین".

دواتر هەریەك لە هونەرمەندانی بەئەزموون و خاوەنی بیرۆکەی پرۆژەکە ، ڤیگنەر نیهاوسی سویسریی و خاتوو ئۆزلەم یەشار کە کوردە دوابەدوای یەك بە زمانی ئەڵمانیی وتەیان پێشکەشکرد. سەرەتا  نیهاوس وتی" ئەم پرۆژەیە لێرەدا تەواو نابێت، بەردەوام لە گەشەسەندندا دەبێت و لە ھەڵەبجە خشتی دیکەی بۆ زیاد دەکرێت، لە کۆبانێش بەھەمان شێوە خشتی بۆ زیاد دەکرێت". پاشان هونەرمەند ئۆزلەم یەشار ئاماژی کرد بۆ ئەوەی ئامانجی پرۆژەکە ئەوەیە بڵێن  دەتوانین سنوورەکان ببەزێنین و بەدڵ لەگەڵ یەكتر بین وکاری پێکەوەیی دەتوانێت بەھێزترمان بکات و وتی " بیرمان کردووەتەوە لە داھاتووشدا پرۆژەی ھاوشێوە دروستبکەین".

لە بارەی ڕێکخستن و نماییشکردنی بەرهەمەکانی ئەو پڕۆژەیەوە، بەڕێز عەبدوڵا تاهیر بەرزنجیی نووسەر و وەرگێڕ و ڕەخنەگری شارەزای مەڵبەندی کوردۆلۆجی کە ئامادەی ڕێوڕەسمەکە بوو لە لێدوانێکی کورتدا بەبایەخەوە باسی لە پڕۆژەی ( ئێمە دیارین)ی کرد وەك پڕۆژەیەك کە جیاواز لە کاری خەڵکانێکی تر، بە دووای شوناسدا دەگەڕێت و چەمکی خۆنوێکردنەوە دووپاتدەکاتەوە بەگەڕانەوە بۆ بنەڕەت و مێژووی ڕەسەنی نەتەوەی کورد دوور لەهەر جۆرە بە خۆرئاوایی کردن و لاسایی کردنەوەیەك بۆ شێوازەکانی وڵاتانی خۆرئاوا یان ئەو خواست و خولیایانەی لای هەندێك هەن بۆ بەخۆرئاوایی کردنی زۆرێك لە کایە گرنگەکانی کۆمەڵی کوردەواریی لەوانە ئەدەب و هونەر. لەم ڕوانگەیەوە بەڕێز بەرزنجیی وایدەبینێت کە پڕۆژەکە گەرەکییەتی بڵێت دەتوانین خۆمان نوێبکەینەوە بەگەڕانەوە بۆ ئەوەی لە ڕابردوویەکی دووردا هەمان بووە.

شایانی باسە هەر لە سەرەتای ڕاگەیاندنی پڕۆژەی (ئێمە دیارین) ەوە لە پارکی ئازادیی و نماییشکردنی بەرهەمەکانی لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی بە بایەخێکی میدیایی بەرچاوەوە  ڕووماڵکراوە و لەلایەن ژمارەیەك ڕێکخراو و دامەزراوەی مەدەنیی و حکومیی پشتگیرییەکی گەورەی لێکراوە بە سەرچاوە مرۆییەکانیان نەوەك داراییەکانیان چونکە ڕێکخەرانی پڕۆژەکە داوای هاوکاریی داراییان لەکەس نەکردووە  لەبەر ئەو چەمك و شێواز و ئامانجانەی پڕۆژەکە هەوڵیداوە بەرجەستەیان بکات وەك پڕۆژەیەكی هونەریی نێوان كلتورەكان کە هونەرمەندانی کوردستان و سویسرا بەهاوکاری پەنابەران و ئاوارەو خەڵکی خانەخوێ سلێمانی جێبەجێیان کردووە.

لەم بوارەدا، هونەرمەند زانا ڕەسول لە مس گەلەریی لە لێدوانکدا بۆ بەشی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی مەڵبەندی کوردۆلۆجی وردەکارییەکانی ئەو پڕۆژەیەی باسکرد کە چەمکەکەی لە پرسیارێکی هونەرمەندە سویسرییەکەوە دەربارەی ئەوەی کورد کێیە داڕێژراوە و وەڵامەکەش پێویستیی بە گەڕانێکی دووساڵی هەبووە و لەوەدا کورت بووەتەوە کە کورد خاکێکی هەیە لەگەڵ مرۆڤدا بەڵام مرۆڤەکانی تەنانەت لە خاکەکەی خۆشیاندا وەك تاراوگەنشین وبێ ناسنامەن وخاکەکەشیان بەردەوام دەکرێتە سوتماك. هەر لەبەر ئەمەش بە مەبەست  خاك و خۆڵی سلێمانی ودەست وپەنجەی هونەرمەندانی کورد وکەسانی نیشتەجێی سلێمانی لە پڕۆژەکەدا بەکارهێنراوە وەك دوو ماتریاڵی سەرەکیی بۆ دروستکردنی پارچەیەکی هونەریی دانسقە کە بمێنێتەوە بۆ ئەوەش بەشداربووان گەڕاونەتەوە بۆ 5 هەزار ساڵ پێش ئێستا تابزانن خشت چۆن دروستکراوە و بە چ تەکنیکێكیش بووە. لێرەوە بەکار‌هێنانی قوڕ لە پڕۆژەکەدا  بۆ گوزارشتکردن  بووە لە ئامادەیی قوڕ لە مێژوو ویادەوەریی گەلی کورد دا چونکە لە سەردەمە جیاوازە مێژووییەکانەوە قوڕ لەگەڵ مرۆڤایەتیی و کورد بە تایبەت هاتووە و دوانەیەکی دانەبڕاوبوون.
























لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی بابەتێك لەبارەی کات و شوێنی لە دایک بوونی (زەردەشت)ەوە پێشکەش دەکرێت

posted Nov 13, 2019, 10:24 PM by Rezhin Jalal Mohamad Hassan   [ updated Nov 13, 2019, 11:38 PM ]

لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی  بابەتێك لەبارەی کات و شوێنی لە دایک بوونی  (زەردەشت)ەوە  پێشکەش دەکرێت

ڕۆژی چوار شەممە  ٢٠١٩/١٠/١٣ ، بەڕێز (وانکۆ کوردستانیی) نووسەر و توێژەری کورد کە بەسەردانێك لە شاری سلێمانی بوو، لە مەڵبەندی کوردۆلۆجی – زانکۆی سلێمانی بابەتێکی پێشکەش کرد دەربارەی  کات و شوێنی لە دایک بوونی  (ئەشۆ زەردەشت). 
بابەتەکە لەمیانی میواندارییکردنی نووسەر لەلایەن بەڕێوەبەر وستافی ئەکادیمیی و لێپرسراوانی بەشەکان و فەرمانبەرانی  مەڵبەندی کوردۆلۆجییەوە پێشکەشکرا  بۆ ئاشنابوون بە ناوەڕۆکی ئەو بابەتە کە پێشتر نووسەر لە وتارێکی تایبەتدا لە چەند  ماڵپەڕ و پێگەیەکی ئەلکترۆنیی بڵاویکردۆتەوە لەوانە ئەکادیمیای سیاسەت و هزری دیموکراسی کە لەم بەستەرەدا دەبینرێت (https://birkrdnawa.com/Article-149).

هەر لەو میواندارییەدا هەریەك لە بەڕێزان مامۆستا ئەیوب کوێخا ڕۆستەم  بەڕێوەبەری سەنتەری رۆشنبیریی هەورامان و توێژەری بواری ئاین و مێژووی هەورامی و دیالێکتی ماچۆ و  سەباح یاسین  نووسەر و دانەری کتێبی     (ئاو بە تاو؛ فەرهەنگۆکی کوردی -سۆمەری) ئامادەبوون بۆ دەوڵەمەندکردنی بابەتەکە بە گفتوگۆ و سەرنج و پرسیارەکانیان لەگەڵ ئامادەبوواندا.










1-10 of 55